नोभेम्बर ६ : विश्व इतिहासमा भएका महत्त्वपूर्ण राजनीतिक तथा ऐतिहासिक घटनाहरू
विश्व इतिहासमा नोभेम्बर ६ तारिख विभिन्न राजनीतिक, सामाजिक तथा ऐतिहासिक घटनाका कारण विशेष महत्त्व राख्छ। यस दिन अमेरिकाको राष्ट्रपतिमा अब्राहम लिंकन निर्वाचित भएकोदेखि रुसमा बोल्सेविक क्रान्ति, दक्षिण अफ्रिकाको रंगभेद नीतिविरुद्ध संयुक्त राष्ट्रसंघको निन्दा तथा रोनाल्ड रेगनको ऐतिहासिक निर्वाचन जितसम्मका महत्त्वपूर्ण घटना भएका छन्।
अब्राहम लिंकन अमेरिकाको राष्ट्रपति निर्वाचित (सन् १८६०)
सन् १८६० नोभेम्बर ६ मा अब्राहम लिंकन अमेरिकाको १६औँ राष्ट्रपति निर्वाचित भएका थिए। रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार लिंकनको विजयले अमेरिकी राजनीतिमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको थियो। दासप्रथा विस्तारको विरोध गर्ने उनको राजनीतिक अडानले दक्षिणी राज्यहरूमा असन्तुष्टि बढायो, जसले अन्ततः अमेरिकी गृहयुद्धको पृष्ठभूमि तयार गर्यो। लिंकनले आफ्नो कार्यकालमा दासप्रथा अन्त्यका लागि ऐतिहासिक भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
रुसमा बोल्सेविक क्रान्तिको सुरुवात (सन् १९१७)
सन् १९१७ नोभेम्बर ६ मा भ्लादिमिर लेनिनको नेतृत्वमा बोल्सेविक क्रान्तिकारीहरूले रुसको तत्कालीन अस्थायी सरकारविरुद्ध विद्रोह सुरु गरेका थिए। पेट्रोग्रादमा भएको यस क्रान्तिले रुसको राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तन गर्ने आधार तयार गर्यो। यस घटनापछि रुसमा साम्यवादी शासन स्थापनाको प्रक्रिया अघि बढ्यो र विश्व राजनीतिमा नयाँ शक्ति उदय भयो।
दक्षिण अफ्रिकाको रंगभेद नीतिविरुद्ध संयुक्त राष्ट्रसंघको निन्दा (सन् १९६२)
सन् १९६२ नोभेम्बर ६ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले दक्षिण अफ्रिकामा लागू गरिएको रंगभेद नीतिको निन्दा गर्दै प्रस्ताव पारित गरेको थियो। उक्त प्रस्तावले दक्षिण अफ्रिकामाथि कूटनीतिक तथा आर्थिक दबाब बढाउन सदस्य राष्ट्रहरूलाई आह्वान गरेको थियो। यसले विश्वव्यापी रूपमा रंगभेदविरुद्धको आन्दोलनलाई थप बल पुर्याएको थियो।
रोनाल्ड रेगन दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित (सन् १९८४)
सन् १९८४ नोभेम्बर ६ मा भएको अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा तत्कालीन राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित भएका थिए। उनले डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार वाल्टर मोन्डालेलाई पराजित गर्दै ठूलो विजय हासिल गरेका थिए। रेगनले ५० मध्ये ४९ राज्यमा जित हात पारेका थिए, जुन अमेरिकी निर्वाचन इतिहासको उल्लेखनीय उपलब्धिमध्ये एक हो।
जेफरसन डेभिस कन्फेडेरेट स्टेट्सका राष्ट्रपति निर्वाचित (सन् १८६१)
अमेरिकी गृहयुद्धको समयमा दक्षिणी राज्यहरूले छुट्टै गठन गरेको कन्फेडेरेट स्टेट्स अफ अमेरिकाको राष्ट्रपतिमा जेफरसन डेभिस सन् १८६१ नोभेम्बर ६ मा निर्वाचित भएका थिए। यस घटनाले अमेरिकी गृहयुद्धका क्रममा उत्तर र दक्षिणबीचको राजनीतिक विभाजनलाई थप स्पष्ट बनाएको थियो।
पास्चेन्डाएलको लडाइँमा निर्णायक घटना (सन् १९१७)
पहिलो विश्वयुद्धका क्रममा बेल्जियममा भएको पास्चेन्डाएलको लडाइँ सन् १९१७ नोभेम्बर ६ मा बेलायती तथा क्यानाडाली सेनाले पास्चेन्डाएल गाउँ कब्जा गरेपछि निर्णायक चरणमा पुगेको थियो। तेस्रो येप्रेस् लडाइँका रूपमा समेत चिनिने यस युद्धमा ठूलो मानवीय क्षति भएको थियो। पहिलो विश्वयुद्धका सबैभन्दा कठिन र रक्तपातपूर्ण युद्धमध्ये यसलाई एक मानिन्छ।
यसरी नोभेम्बर ६ विश्व इतिहासमा राजनीतिक परिवर्तन, क्रान्ति, निर्वाचन र सामाजिक न्यायका लागि भएका संघर्षसँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण दिनका रूपमा स्मरण गरिन्छ।









