सनस्क्रीनले भिटामिन डी रोक्छ ? तथ्य र भ्रमबीचको यथार्थ
घामबाट छालालाई जोगाउन प्रयोग गरिने सनस्क्रीनले शरीरमा भिटामिन डी उत्पादन रोक्छ भन्ने धारणा धेरैमा पाइन्छ। तर विशेषज्ञहरूका अनुसार यो पूर्ण सत्य नभई आंशिक मिथ मात्र हो।
वैज्ञानिक अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि सनस्क्रीनले छाला क्यान्सर बाट प्रभावकारी सुरक्षा दिन्छ। यद्यपि, प्रयोगशालामा अत्यधिक मात्रामा सही तरिकाले प्रयोग गर्दा यसले यूभीबी किरण रोक्न सक्छ, जसले भिटामिन डी उत्पादनमा असर पार्न सक्छ। तर वास्तविक जीवनमा अधिकांश मानिसले सनस्क्रीन पूर्ण रूपमा नलगाउने भएकाले केही किरण छालामा पुग्छ र भिटामिन डी उत्पादन जारी रहन्छ।
☀️ भिटामिन डी किन महत्वपूर्ण ?
भिटामिन डी हड्डी र दाँतलाई मजबुत बनाउन आवश्यक हुन्छ। यसले क्याल्सियम अवशोषण बढाउँछ र अस्थिपोरसिस जस्ता समस्याबाट जोगाउन मद्दत गर्छ। साथै यसले रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता, मांसपेशी स्वास्थ्य र मानसिक सन्तुलनमा पनि भूमिका खेल्छ।
⚖️ सन्तुलन किन जरुरी ?
नेपालजस्तो घाम प्रशस्त हुने देशमा पनि ४०–७० प्रतिशत मानिसमा भिटामिन डीको कमी देखिनु चिन्ताजनक तथ्य हो। यसको मुख्य कारण आधुनिक जीवनशैली, घरभित्र बस्ने बानी, वायु प्रदूषण र पोषणको कमी हो।
️ के गर्ने त ?
- बिहान १०–२० मिनेट घाममा बस्ने (हात, अनुहार खुला राख्ने)
- त्यसपछि सनस्क्रीन प्रयोग गर्ने
- माछा, अण्डा, दूध, दही, च्याउजस्ता खानेकुरा नियमित खाने
- आवश्यक परे डाक्टरको सल्लाहमा सप्लिमेन्ट लिने
निष्कर्षमा, सनस्क्रीन प्रयोग नगर्नु समाधान होइन। बरु सही तरिकाले प्रयोग गर्दै घाम र पोषणबीच सन्तुलन मिलाउनु नै सबैभन्दा सुरक्षित उपाय हो।









