उत्तर भारतको तापक्रम ४५ डिग्री, गर्मीले जनजीवन प्रभावित

नयाँदिल्ली । उत्तर भारतमा चर्किएको अत्यधिक गर्मीको लहरले जनजीवन गम्भीर रूपमा प्रभावित बनेको छ । लगातार बढ्दो तापक्रमका कारण सडक, बजार र सार्वजनिक स्थलहरू दिउँसो सुनसानजस्तै देखिन थालेका छन् भने किसानदेखि व्यापारीसम्मले आफ्नो दैनिक कामको समय परिवर्तन गर्न थालेका छन् ।

भारतको मौसम विभागका अनुसार राजधानी नयाँदिल्लीमा बिहीबार अधिकतम तापक्रम करिब ४५ डिग्री सेल्सियस पुग्ने अनुमान गरिएको छ । उत्तर भारतका धेरै क्षेत्रमा तापक्रम मौसमी औसतभन्दा माथि पुगेपछि नागरिकलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ ।

अत्यधिक गर्मीका कारण मानिसहरू दिउँसो घरभित्रै बस्न बाध्य भएका छन् । व्यापारीहरूले पसल खोल्ने समय बिहानतर्फ सारिरहेका छन् भने किसानहरूले खेतबारीको काम रातिको समयमा गर्न थालेका छन् ।

विभिन्न स्थानमा ‘कुलिङ जोन’ स्थापना

गर्मीबाट राहत दिन स्थानीय प्रशासनले विभिन्न स्थानमा अस्थायी शीतलन केन्द्र तथा ‘कुलिङ जोन’ स्थापना गरेको छ । ती स्थानहरूमा एयर कुलर, पङ्खा, पिउने पानी र ओआरएसको व्यवस्था गरिएको छ ।

राजधानी नयाँदिल्लीका केही स्थानमा मानिसहरू एयर कुलरको छेउमा बसेर राहत लिइरहेको दृश्य देखिएको छ । अधिकारीहरूले नुन मिसाइएको पानी वितरण गरेर नागरिकलाई निर्जलीकरणबाट जोगाउने प्रयास गरिरहेका छन् ।

२५ वर्षीय पर्यटक बशारत अहमद मल्ला ले अत्यधिक गर्मीका कारण बाहिर घुम्न निकै कठिन भएको बताए । उनका अनुसार शीतलन केन्द्रहरूले केही समयका लागि भए पनि राहत दिएको छ ।

विद्यालय बन्द, जनस्वास्थ्यमा चिन्ता

गर्मीको प्रभाव शिक्षा क्षेत्रमा पनि देखिएको छ । धेरै स्थानमा विद्यालयहरूमा गर्मी बिदा घोषणा गरिएको छ भने कक्षाहरू स्थगित गरिएका छन् ।

यसैबीच मंगलबार बान्दा मा तापक्रम ४८.२ डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो, जुन यस वर्षकै उच्चमध्ये एक मानिएको छ ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले नागरिकलाई दिउँसोको घाममा बाहिर ननिस्कन, पर्याप्त पानी पिउन र चक्कर लाग्ने, अत्यधिक थकान वा ज्वरो आए तुरुन्त स्वास्थ्य सेवा लिन आग्रह गरेका छन् ।

जलवायु परिवर्तनसँग जोडिएको संकट

जलवायु विज्ञहरूले भारतमा बढ्दो गर्मीलाई विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तनसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेर हेरेका छन् । विज्ञहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा भारतले लगातार तीव्र गर्मीका लहरहरूको सामना गरिरहेको छ ।

अञ्जल प्रकाश का अनुसार मानव गतिविधिबाट सिर्जित जलवायु परिवर्तनले भारतको तापक्रम तीव्र रूपमा बढाइरहेको छ । विशेषगरी उत्तरपश्चिम भारत अन्य क्षेत्रभन्दा छिटो तातिरहेको उनले बताएका छन् ।

जनस्वास्थ्यसम्बन्धी अध्ययनअनुसार सन् २००८ देखि २०१९ सम्म प्रत्येक वर्ष औसत १ हजार १ सय १६ जनाको मृत्यु गर्मीका कारण भएको देखिएको छ । यद्यपि, विज्ञहरूले वास्तविक सङ्ख्या अझ बढी हुन सक्ने अनुमान गरेका छन् ।