दाल, चना र केराउमा कति हुन्छ प्रोटिन ? ग्यासको समस्या कम गर्ने उपाय यस्ता छन्

दाल, चना, केराउ र भटमासलाई प्रोटिन तथा फाइबरका महत्त्वपूर्ण स्रोत मानिन्छ। नियमित रूपमा गेडागुडी खानु स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक भए पनि कतिपय मानिसलाई यसको सेवनपछि पेट फुल्ने र ग्यास जम्ने समस्या हुन सक्छ। तर, खाने तरिका मिलाउँदा यस्तो असहजता कम गर्न सकिन्छ।

पोषणसम्बन्धी अध्ययनअनुसार दाल तथा अन्य गेडागुडीमा प्रोटिन, कार्बोहाइड्रेट, फाइबर, भिटामिन र खनिज पदार्थ पाइन्छन्। काँचो दालको १०० ग्राममा औसत २२ देखि २४ ग्राम प्रोटिन हुन्छ। तर, पकाउँदा पानी सोसिने भएकाले १०० ग्राम पाकेको दालमा करिब ८ देखि ९ ग्राम प्रोटिन पाइन्छ।

तौल घटाउन कति उपयोगी ?

दाल र गेडागुडीमा प्रोटिन तथा फाइबर हुने भएकाले यसले पेट लामो समयसम्म भरिएको महसुस गराउन मद्दत गर्छ। त्यसैले सन्तुलित आहारमा यिनलाई समावेश गर्नु तौल व्यवस्थापनका लागि उपयोगी हुन सक्छ।

यद्यपि, तौल घटाउन खानाको मात्रा र दैनिक कुल क्यालोरीमा ध्यान दिनुपर्छ। नियमित भोजनबाहेक अतिरिक्त खाजाका रूपमा धेरै चना वा अन्य गेडागुडी खाँदा तौल घटाउने लक्ष्यमा अपेक्षित फाइदा नहुन सक्छ।

दाल र गेडागुडीमा वनस्पतिजन्य प्रोटिनसँगै कार्बोहाइड्रेट पनि पाइन्छ। मासु, माछा, अण्डा तथा दूधजन्य पदार्थ पशुजन्य प्रोटिनका स्रोत हुन् भने दाल, चना, केराउ, बदाम र बीउबिजन वनस्पतिजन्य प्रोटिनका स्रोत हुन्। शाकाहारी भोजनमा दाल, गेडागुडी र अन्नलाई विविधतापूर्ण रूपमा मिलाएर खानु लाभदायक हुन्छ।

गेडागुडी खाँदा किन हुन्छ ग्यास ?

दाल, चना र केराउमा राफिनोज, स्ट्याकियोजजस्ता कार्बोहाइड्रेट पाइन्छन्। मानव शरीरमा यी पदार्थ पूर्ण रूपमा पचाउन आवश्यक इन्जाइम नहुने भएकाले आन्द्रामा रहेका ब्याक्टेरियाले तिनलाई विघटन गर्छन्। यस क्रममा ग्यास उत्पादन हुन सक्छ, जसले पेट फुल्ने र असहजता हुने समस्या निम्त्याउँछ।

तर, सबै मानिसलाई यस्तो समस्या हुँदैन। व्यक्तिको पाचन प्रणाली, खाने मात्रा र गेडागुडी खाने बानीअनुसार यसको प्रभाव फरक पर्न सक्छ।

ग्यास कम गर्न अपनाउन सकिने उपाय

दाल र गेडागुडी खाँदा ग्यासको समस्या हुने व्यक्तिले केही उपाय अपनाउन सक्छन्।

• भिजाएर पकाउने: गेडागुडी पकाउनुअघि केही घण्टा पानीमा भिजाउने र भिजाएको पानी फालेर सफा पानीमा पकाउने।
• राम्रोसँग पकाउने: चना, केराउ र अन्य गेडागुडी नरम हुने गरी राम्ररी पकाएर खाने।
• थोरै मात्राबाट सुरु गर्ने: एकैपटक धेरै खानुको सट्टा सानो मात्राबाट सुरु गरी बिस्तारै मात्रा बढाउने।
• टुसा उमारेर खाने: उपयुक्त सरसफाइ अपनाउँदै टुसा उम्रिएका गेडागुडी सेवन गर्दा केही पचाउन कठिन हुने तत्व घट्न सक्छन्।
• फर्मेन्टेसन विधि अपनाउने: उपयुक्त तरिकाले किण्वन गर्दा केही अपाच्य तत्वको मात्रा घट्न सक्छ।

समग्रमा, दाल, चना र केराउ प्रोटिन तथा अन्य पोषक तत्त्वका उपयोगी स्रोत हुन्। ग्यासको समस्या हुँदैमा यस्ता खानेकुरा पूर्ण रूपमा छोड्नुपर्ने हुँदैन। खाने मात्रा र पकाउने तरिकामा ध्यान दिँदै सन्तुलित आहारमा समावेश गर्नु उपयुक्त हुन्छ। समस्या लगातार भइरहेमा वा पेट दुखाइ तथा अन्य असामान्य लक्षण देखिएमा स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिनुपर्छ।